Brecht viert: Première van Sint Johanna in Seekirchen!
Op 7 november 2025 gaat in Salzburg de voorstelling van Brechts "Saint Joan of the Slaughterhouses" in première. Regie: Cassandra Rühmling.

Brecht viert: Première van Sint Johanna in Seekirchen!
Op 9 november 2025 wordt in Salzburg een bijzonder jubileum gevierd: het is 75 jaar geleden dat Bertolt Brecht het Oostenrijkse staatsburgerschap kreeg. Ter gelegenheid van deze gelegenheid voert het plaatselijke theater een spetterende uitvoering uit van Brechts toneelstuk “Saint Joan of the Slaughterhouses”. Regisseur Cassandra Rühmling, die ook naam heeft gemaakt als actrice en componiste, heeft het stuk voor verschillende podia voorbereid om een breed publiek aan te spreken - vooral in tijden waarin vragen over winstmaximalisatie en uitbuiting actueel zijn.
De première vond plaats op 7 november in de Markussaal en bij deze gelegenheid gaat de toneelmuziek van Robert Kainar in première. De kostuums, die tot stand zijn gekomen in samenwerking met de kostuumafdeling van de Salzburger Festspiele, tonen de creatieve signatuur van Lili Brit Pfeifer en Jan Meier. Christoph Wieschke van het Landestheater draagt ook bij aan de artistieke vormgeving van de avond. De uitvoeringsrechten werden vriendelijk verleend door Suhrkamp Verlag.
Een dramatisch werk
“Saint Joan of the Slaughterhouses” gaat over het titelpersonage, Johanna Dark, die in een gevecht verwikkeld raakt met Pierpont Mauler, de Meat King van Chicago. Mauler staat op het punt zijn bedrijf te verkopen en wordt geconfronteerd met de verraderlijke realiteit van de vleesindustrie. Het verhaal behandelt thema's als armoede en uitbuiting en presenteert de moeilijkheden van de arbeidersklasse. Johanna realiseert zich dat de armoede van de arbeiders vaak wordt veroorzaakt door immoreel gedrag en de bestaande concurrentie tussen Mauler en zijn grote rivaal Lennox. Brecht beschrijft haar als een “deugdzaam meisje” dat faalt vanwege de hardheid van de wereld.
Johanna en de ‘Black Straw Hats’, een parodie op het Leger des Heils, proberen tevergeefs de ellende van werklozen te verzachten. Na verschillende mislukte pogingen om gezonde omstandigheden voor de arbeiders te creëren, moet ze de brutale realiteit van haar situatie onder ogen zien. Haar morele preken worden uitgebuit door de machthebbers, waaruit blijkt dat de veranderingen die zij nastreeft veel verder moeten gaan dan idealistische wensen.
Episch theater in beeld
Met ‘Saint Joan of the Slaughterhouses’ wordt een typisch voorbeeld van Brechts epische theater op scène gebracht. Deze vorm van theater heeft niet alleen tot doel het publiek te vermaken, maar ook aan te moedigen kritisch na te denken over sociale omstandigheden. Brecht en zijn collega Erwin Piscator bedachten deze vorm in de jaren twintig, en het gebruik van vervreemdingseffecten is een van de meest karakteristieke middelen. Planeet kennis beschrijft dat de plot niet continu wordt verteld, maar bestaat uit losse scènes die het publiek rechtstreeks aanspreken en aan het denken zetten.
De komende optredens vinden plaats op verschillende locaties: op 14 november in de Jazzit, op 15 november in de vereniging Spektrum Maxglan, op 21 november opnieuw in de Markussaal, op 22 november in het Kulturhaus Emailwerk in Seekirchen en op 27 en 28 november in het Off-Theater Salzburg, beide om 19.30 uur. Deze veelzijdigheid van de speelpartijen toont de toewijding van de regisseur om een divers publiek aan te spreken en de explosieve onderwerpen van vandaag op het podium te brengen.
Brecht had een gespannen relatie met Salzburg, waar hij in de jaren veertig woonde. De aanvaarding om te werken op de Salzburger Festspiele in 1949 leverde hem het staatsburgerschap op, en toch blijft de kritische blik op de sociale omstandigheden in deze productie op de voorgrond staan. Wikipedia benadrukt dat het stuk een les in de marxistische crisisanalyse belichaamt en daarmee nogmaals de urgentie van sociale verandering benadrukt.